Bakıda yürüş: “Eşit evdən səsləri, vaxtında et həbsləri”

0

“Eşit evdən səsləri, vaxtında et həbsləri”, “dağıt şiddət evini, boşa getsin ərini” – bunlar martın 8-də Bakının “Fəvvarələr Meydanı”nda səslənən şüarlardan bir neçəsidir.

Azərbaycan Feminist Hərəkatı ölkədə qadın qətllərinin lazımi şəkildə araşdırılmadığı fikrindədir. Bunun insanlarda polisə, prokurorluq orqanlarına qarşı güvənsizlik yaratdığını, nəticədə, evlərdə şiddət görən minlərlə qadının bu səbəbdən aidiyyatı qurumlara şikayət etmədiyini düşünürlər.

Bütün bu problemlərin həll edilməsi tələbi ilə martın 8-də bir qrup fəal Bakının Nizami küçəsində “8 Marş – susa bilmirik” yürüşü keçiriblər.

Yürüş iştirakçıları düşünürlər ki, şiddət halında polisə müraciət edən qadın əri ilə barışdırılır və evinə yola salınır. Bu da gələcəkdə daha böyük fəlakətlərə, hətta ölümə səbəb olur. Onlar dövlət orqanlarına müraciətlə “barışdırma, araşdır” – şüarı səsləndiriblər.

Bildiriblər ki, əgər polis, prokurorluq orqanları qadınlara qarşı olan zorakılıq hallarını, qətl hadisələrini, təcavüz olaylarını lazımi şəkildə araşdırmırsa, deməli, “qadın qətlləri siyasidir”.

Aksiya iştirakçıları Bakının mərkəzi küçəsində Feminist Hərəkatının himnini oxuyub, şüarlar səsləndiriblər. Əraziyə cəlb edilən çoxsaylı polis qüvvələri onlara mane olmayıb. Yürüş tamamlanıb və iştirakçılardan Aytac Tapdıq Azərbaycan Feminist Hərəkatının yürüşün məqsədilə bağlı bəyanatını səsləndirib.

Bəyanatda deyilir ki, ötən 2021-ci il və 2022-ci ilin ilk iki ayı ərzində baş verən qadın qətlləri, azyaşlılara qarşı cinsi zorakılıq və erkən nikah xəbərləri hamını sarsıdıb. Bu halların əksəriyyəti məhz qadınların hüquqlarını qorumalı olan dövlətin hərəkətsizliyi nəticəsində baş verib.

“2021-ci il ərzində təkcə, mediada 72 qadın qətli xəbəri yer alıb. Qadınlardan 43 faizi ərləri tərəfindən öldürülüb. 2021-ci ildə qeydə alınan məişət zorakılığı cinayətləri əvvəlki ildən 19 faiz çoxdur – 1499 cinayət. Məişət zorakılığından zərər çəkənlərin 78,5 faizi qadınlardır”.

Bəyanatda qeyd edilir ki, çoxsaylı qətl, zorakılıq, zorlama hallarına qarşı susmaq mümkün deyil. Bu səbəbdən dövlət bəzi tədbirlər görməlidir:

“Qadınlara qarşı zorakılıq və qətllərin qarşısını almaq üçün effektiv tədbirlər həyata keçirilsin. Baş verən cinayətlər qanunauyğun və ədalətli şəkildə araşdırılsın və cinayətkarlar məsuliyyətə cəlb olunsun. İstanbul Konvensiyası qəbul edilsin. Qadınların şəbəkələşməsi, birləşməsi və mübarizəsi üçün bütün maneələr aradan qaldırılsın. Gender və cinsi oriyentasiyasından asılı olmayaraq, hər kəsin bərabər hüquqları təmin edilsin”.

8 Mart dünyada Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd edilir. Feminist Hərəkatı bir neçə ildir ki, hər 8 Mart günü Bakının mərkəzi küçələrində “qadınlara ədalət” tələbi ilə yürüşlər, aksiyalar təşkil edir. İlk təşkil olunan aksiyadan sonrakılar polis tərəfindən dağıdılıb, iştirakçılar saxlanılıb.

Yazdı Gülər Mehdizadə

Çəkdi Selcan Hacı

Təkbaşına səyahət edən qadın: nələrə fikir verməli? 

“Əfşan”ın yazarı İradə Qədirova təcrübəsini bölüşür “Arzusu olan, nə etmək istədiyini bilən qadın yolu sonunadək getməlidir. Həmin çətin yollardan tanıdığım, tapdığım bir İradə var”.   Səyyah İradə Qədirovanın sözləridir. Tək səyahət edən səyyah yollarda gördükləri barəsində iki – “Əfşan” və “Eşqin izi ilə – Səfərnamə” – kitablarını yazıb.  “Femmekan”la təkbaşına səyahət, gəzdiyi ölkələrdə başına gələnlər...

Sadəcə məlumat verməklə cinsiyyəti və adı dəyişmək mümkün olacaq

Yeni qanun Almaniyada qəbul edilib Almaniya Bundestaqı gender kimliyinin təsdiqlənməsi ilə bağlı yeni qanun qəbul edib.  Qanun insanların qeydiyyatda olduqları cinsiyyətlərini dəyişdirmələrini asanlaşdıracaq.  Bundan sonra Almaniyada gender kimliyini dəyişmək istəyən insanlar bunu açıq bəyan etməklə cinsiyyətini və adını dəyişmək hüququna malik olacaq.  Qanun sonuncu oxunuşdan keçərək, təsdiqlənib.  Buna qədər insanlar yalnız iki psixiatr tərəfindən müayinə...

Qadınları hədəf alan siyasi mübarizə

Azərbaycanda qisas məqsədilə şəxsi həyatın ictimailəşdirilməsi Son illər Azərbaycanda siyasətçiləri cəmiyyətin gözündən salmağın məşhur yolu şəxsi həyatının ictimailəşdirilməsidir. Nəticədə, hakimiyyətlə müxalifət arasındakı çəkişmələrdə bəzən qadınlar təhdid vasitəsi olur, bəzənsə birbaşa təhdidlə üzləşirlər.  Məsələn, “Azadlıq” qəzetinin redaktoru Qənimət Zahid və direktoru Azər Əhmədovun şəxsi həyatlarındakı qadınlarla “şantaj” edildikləri bildirilir. 2021-ci ildə siyasi mövqeyinə görə qızının intim...

Kişilər müdafiədə: “Bütün kişilər elə deyil”

Reaksiyaların səbəbləri və dilemmalar Dünyadakı hər üç qadından biri həyatında azı bir dəfə kişilərin fiziki və ya cinsi zorakılığına məruz qalır. Burada söhbət dünyadakı qadınların yarıdan çoxundan, 736 milyon nəfərdən gedir. “UN Women” statistikasının nəticəsi belə göstərir. Gəlin, zorakılığın ictimailəşdirilməsinə diqqət edək. Azərbaycanda zorakılıqla bağlı məsələlər ictimailəşəndə, buna reaksiya verən hər iki insandan birinin sözü...

Cəmiyyətdə zorakılığın normallaşdırılması necə baş verir?

“Tək əl qaldırmaq yox, səsini ucaltmaq, aqressiv davranış da zorakılıqdır” Maddi imkanların qısıtlanması, iş imkanlarının əldən alınması da zorakılıqdır, insana heç bir işə yaramadığını demək də, ona əl qaldırmaq da…  Fiziki, psixoloji, iqtisadi zorakılıq – biri digərindən daha az zərərli deyil. Lakin Azərbaycan cəmiyyətində zorakılıq deyəndə, ağla əl qaldırmaq, döymək gəlir. Digərləri zorakılıq hesab edilmir...

Səyahət və küçə musiqiçiliyində özünü yenidən kəşf etmək

“Bir qadın tək qalıb, düşünəndə, bacarmayacağı iş olmur” Həm səyahət edib, həm də getdiyi ölkələrin küçələrində skripka ifa etmək Sevinc Yusifovaya zövq verir. Doğrudur, onun küçədə, kafe və restoranlardakı ifasını ailəsi dəstəkləməyib, lakin uzun mübarizədən sonra Sevinc işinə anlayışla yanaşmalarına nail ola bilib. İnanır ki, mümkünsüz heç nə yoxdur, yetərincə istəməmək var. Azərbaycanın küçələrində musiqiçilərə...

FEMSÖHBƏTLƏR | Feminizmi anlamaq üçün 11 kitab

“Femmekan”ın növbəti epizodunda hər birinizi xoş gördük. Keçən ay feministlərin problemlərindən danışdıq, amma martda qadınların bir gözü gülərkən, bir gözündən yaşlar axdığı faktorunu aktual saxlamaq istədik. 8 Mart bayramı arxada qalsa da bu bayram fonunda işçilərin tətili, bərqərar olmamış qadın haqları və buna bənzər bir çox məsələlər fikrimizi qarışdırmaqda davam edir. Bunların fonunda diqqət etməli...

Seçdiyin, yoxsa sənə yaraşdırılan peşə? 

Zirvələri fəth edən qadının hekayəsi  Azərbaycan cəmiyyətində insanlara cinsindən asılı olaraq peşə yaraşdırmaq adi haldır. Məsələn, mühəndis, arxitektor, sürücü, pilot, alpinist kimi peşələr kişilərə, həkim, müəllim, tibb bacısı kimi peşələr isə qadınlara uyğun görülür. “Qız uşağısan”, “sən kişisən”, – ifadələrilə başlanan cümlələrin sonu şəxsi həyata, arzulara, istəklərə müdaxilə ilə bitir.  Götürək alpinizmi – Azərbaycanda qadınların...

Yaratdığı brendlə xarici bazara çıxmış azərbaycanlı qadın

“İstəyirəm əlimdə imkanım olsun, təhsilə, işə əli çatmayan qadınlara kömək edim” Şəfiqə Bağırova hələ 10 il öncə, 21 yaşı olanda öz brendini yaradıb. O, “BAGHİRİ” brend adı altında bəzək əşyaları, aksessuarlar istehsal edib, bazara çıxarır.  Şəfiqə Bağırova Bakı Dövlət Universitetində (BDU) Ekologiya ixtisası üzrə təhsil alıb. Lakin biznesini atasından ilhamlanaraq qurub.  Şəfiqənin atası zərgərdir. O,...

Mənim Yeni Tarix